3 Haziran 2014 Salı

Erken Dönemde TV ve Teknoloji Kullanımına İlişkin Notlar...

Bu karikatür ödüllü bir karikatürmüş ve ben de bu yazıyı yazma isteği uyandırdı. 

Zira ben de günümüzde kimi anneler gibi çocuğunu teknolojiden ve televizyondan korumaya çalışan; ama hayatımızın bu kadar içinde olan bu aygıtlardan ne kadar uzak durulması konusunda epey kafası karışmış ve yenice toparlamaya çalışan bir anneyim. Ne uzun cümle kurdum...=) 

Ama bu konuda okuduğum birkaç makale, öneriler, tavsiyeler, diğer araştırmalarım ve titizlenmelerim sonucunda aydınlandım diyebilirim. Özetle en temel bulduğum maddeleri aşağıda sıralıyorum: 

1. TV veya teknoloji kullanımı (tablet/bilgisayar/nintendo vs) kesinlikle ödül olarak sunulmamalı. Ceza olarak da mahrum bırakılmamalı, bu gibi uygulamalar tv ve teknolojik gereçlerin ancak cazibesini arttırır.
2. TV veya teknoloji kesinlikle çocuğu oyalamak, biraz olsun dinlenmek-nefes almak için kullanılmamalı/ya da öyle hissetirilmemeli.
3. TV izleme vs. mümkün olduğunca kısa olmalı ve ebeveynle beraber olmalı. Önemli olan izleme anında tek taraflı (sadece tv den aktarılan) bir iletişim olmaması... Bunun için de birlikte sohbet ederek izlenmeli. (Araştırmalara göre böyle olduğu durumlarda dil gelişimine katkı sağlandığı bulunmuş-ama bu demek değil ki çocukla oturalım izleyelim anlatalım ve çocuğumuz hemen dile gelsin konuşsun... Her şeyin azı karar çoğu zarar)
4. Her gün belli saatlerde ve kısa tv ve teknoloji çocuğun bu konudaki sınırlarını öğrenmesine yardımcı olur. Kısa kavram yaşa göre değişir ama 0-3 yaşlarınki çocukların da henüz 2 boyutlu görüntüleri tam alımlayamadığı düşünülmekte ve uzun tv vs. ye maruz kalmamaları gerekmektedir. 

5.Kimi çocuklar teknolojiye aşırı meraklı olabilir. Belli bir yaştan sonra onun bu merakını yönlendirebilirsiniz. Mesela coderdojo ülkemizde de yaygınlaşmaya başlayan ve belli yaş aralığındaki çocuklara yazılım vs öğreten ücretsiz kurslar sunan bir oluşum. Benim de yeni öğrendiğim coderdojo, yönlendirmelerden biri olabilir. 

Önemli not: Evde sürekli televizyon açıkken ve eşiniz veya siz bir kenarda bilgisayar/tablet/telefonla oynarken çocuğunuza "anneciğim hadi bak, orda legoların var git de oyna" diye seslenemezsiniz... Reklamlar tüm ilgi çekiciliği ve renkliliğiyle, müzikleriyle bangır bangır bağırırken çocuğunuzun kafasını başka yöne çeviremezsiniz. Yani eğer siz böyle yaşıyorsanız, çocuğunuzu medyanın ve teknolojinin zararlı etkilerinden koruyamazsınız. Evinize yerleşen minik büyüdükçe, hayatınızda bazı değişikliklere gitmeniz kaçınılmaz...

Panik olmadan sakince düşünerek, çocuğunuzun yaşına göre tv ve teknoloji kullanımına hayatınızda yer verebilirsiniz. Nihayetinde Amish ( teknolojisiz ve hatta elektriksiz yaşamayı tercih eden ABD nin kimi eyaletlerinde yaşayan tutucu bir topluluk) değilsek eğer teknoloji bir şekilde hayatımızın içindeyse, çocuğumuzu tamamen soyutlayamayız. Ama 0-3 yaş arasında çocukların emici zihin döneminde olduğunu ve etrafta yararlı zararlı ne varsa hüpps diye içlerine çektiklerini unutmamalıyız. Medya, tv teknolojiye uzun maruz kalan çocukların daha fazla saldırgan davranışlar sergilediklerine ilişkin bulgular ise artık literatüre sığmamaktadır...

Ve son söz: Erken yaşta çocuğun bilgisayarı açması, fareyi hareket ettirmesi veya pad i kullanması, dvd player i çalıştırması mucize değildir. Böyle basit komutları içeren davranışlarda bulunabilen, bedenleri küçük ama zihinleri büyük beyinler fırsat verilse neler yapabilir, siz düşünün...

Ayrıntılı bilgi ve son zamanlarda yapılan bir araştırma raporu için :http://strathprints.strath.ac.uk/42463/1/Plowman_McPake_2013_seven_myths_about_young_children_and_technology_.pdf

Hiç yorum yok: